پنجاه مایل پایین‌تر از مدار قطب شمال، پهنه یخ‌زده آرژپلوگ (Arjeplog) در سوئد قرار دارد؛ منطقه‌ای که اصلاً یک محل آزمایش معمولی نیست! اینجا یک آزمایشگاه روباز بی‌رحم است که تنظیمات نصفه‌نیمه شاسی و کالیبراسیون‌های سرسری سیستم‌های الکترونیکی در آن جایی ندارند. تماشای یک کراس‌اور کامپکت خانوادگی که روی پیست یخی به‌صورت عرضی سر می‌خورد، معمولاً چیزی جز یک نمایش تبلیغاتی ارزان به نظر نمی‌رسد. اما وقتی جیپ کامپس 4xe کاملاً برقی (Jeep Compass 4xe) و جدید زیر پوششی از برف دیده می‌شود، ماجرا کاملاً متفاوت است. به نظر می‌رسد جیپ این کراس‌اور کامپکت را به دست مهندسان شاسی‌ای سپرده که کمی روحیه شیطنت و بازیگوشی دارند.

برای درک بهتر این خودرو باید به خاستگاه نشان کامپس و مسیر پرفرازونشیب آن توجه کرد. نخستین نسل کامپس که در سال ۲۰۰۶ معرفی شد، خودرویی با استفاده گسترده از پلاستیک بود که پلتفرم مشترکی با دوج کالیبر (Dodge Caliber) داشت و به‌صورت دیفرانسیل جلو عرضه می‌شد. این خودرو در ازای فاصله گرفتن از میراث آفرودی جیپ، به یک گیربکس سی‌وی‌تی (CVT) پرصدای آزاردهنده مجهز شده بود. نسل‌های بعدی و مدل‌های هیبریدی پلاگین 4xe نیز همواره نوعی حس مصالحه و سازش را با خود داشتند. این هیبریدی‌های قدیمی از یک موتور احتراق داخلی در جلو و یک موتور الکتریکی نسبتاً ضعیف در عقب استفاده می‌کردند. روی جاده عملکردشان به‌اندازه کافی سریع بود، اما زمانی که از مسیرهای آسفالت خارج می‌شدند، هماهنگی کند و نامناسب میان نیروی موتور احتراقی و کمک الکتریکی اصلاً با چیزی که از یک جیپ انتظار می‌رود، همخوانی نداشت.

اما کامپس 4xe جدید این ترکیب نامناسب را کنار گذاشته و به‌طور کامل برقی شده است. این خودرو روی معماری اس‌تی‌ال‌ای مدیوم (STLA Medium) شرکت استلانتیس (Stellantis) ساخته شده و از سامانه دو موتوره استفاده می‌کند. در بخش جلو، یک واحد محرکه برقی ۱۵۷ کیلوواتی با گشتاور ۳۴۵ نیوتن‌متر قرار دارد و موتور ۱۳۲ کیلوواتی عقب نیز ۲۳۲ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. شاید رقم گشتاور موتور عقب روی کاغذ چندان چشمگیر به نظر نرسد، اما وقتی ساختار انتقال نیرو را ببینید، قضیه تغییر می‌کند. جیپ این موتور را به مجموعه دنده کاهشی سنگین با نسبت ۱۴ به ۱ متصل کرده است؛ ترکیبی که در نهایت می‌تواند تنها در کسری از ثانیه پس از فشردن پدال گاز، ۳۱۰۰ نیوتن‌متر گشتاور آنی را به محور عقب منتقل کند.

دو موتور در مجموع ۳۷۵ اسب‌بخار قدرت تولید می‌کنند و تمام این گشتاور از حالت سکون در دسترس است. با فشردن کامل پدال گاز، کامپس می‌تواند در تنها ۴.۹ ثانیه از حالت سکون به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برسد. در حالت اسپرت (Sport)، سامانه انتقال قدرت تا سرعت ۱۴۰ کیلومتر بر ساعت به‌صورت دائمی هر چهار چرخ را درگیر نگه می‌دارد. به این ترتیب، هنگام تمرین سرخوردن در میانه پیچ‌ها و تلاش برای پیدا کردن چسبندگی، سیستم الکترونیکی خودرو هرگز راننده را با تمایل به انتقال نیرو به محور جلو تنها نمی‌گذارد.

بخش واقعاً جذاب ماجرا، نحوه تشخیص میزان چسبندگی توسط سیستم الکترونیکی خودرو است. در یک سامانه چهارچرخ محرک مکانیکی سنتی، استفاده از دیفرانسیل‌های سنگین، توپی‌های قفل‌شونده و تحمل فشار ناشی از قفل‌شدن اجزای انتقال قدرت روی سطوح خشک ضروری است. اما در اینجا، یک کنترل‌کننده دیجیتال فوق‌دقیق سرعت، میزان لغزش چرخ‌ها و نوسانات خط انتقال نیرو را به‌صورت لحظه‌ای زیر نظر می‌گیرد و ضمن کاهش حرکات ناخواسته محور، دائماً با سیستم کنترل پایداری هماهنگ می‌شود. با قرار دادن سامانه سلکت-ترین (Selec-Terrain) در حالت اسپرت، سیستم کنترل پایداری محدوده بیشتری برای لغزش در نظر می‌گیرد و به محور عقب اجازه می‌دهد به شکلی قابل پیش‌بینی و کاملاً کنترل‌شده از مسیر مستقیم خارج شود. در نتیجه، راننده می‌تواند روی سطوح لغزنده با استفاده از پدال گاز مسیر خودرو را کنترل کند، بدون اینکه سیستم‌های الکترونیکی با قطع توان موتور لذت رانندگی را از بین ببرند.

انرژی مورد نیاز این خودرو از یک بسته باتری ۹۶.۱ کیلووات‌ساعتی تأمین می‌شود که بر اساس چرخه ترکیبی دابلیوال‌تی‌پی (WLTP) اروپا، بردی تا ۶۰۶ کیلومتر را وعده می‌دهد. البته رانندگی واقعی در زمستان روی این میزان برد تأثیر می‌گذارد. با توجه به فعالیت مداوم سیستم گرمایش کابین، برد واقعی را می‌توان حدود ۴۰۰ کیلومتر در نظر گرفت. هنگام اتصال به شارژر، کامپس از شارژ سریع دی‌سی (DC) با توان حداکثر ۱۶۰ کیلووات پشتیبانی می‌کند و می‌تواند باتری را از ۲۰ تا ۸۰ درصد در حدود ۳۰ دقیقه شارژ کند. این رقم به سرعت شارژ معماری‌های ۸۰۰ ولتی نمی‌رسد، اما برای آنکه سفرهای طولانی جاده‌ای بدون دردسر انجام شوند، کاملاً کافی است.

کامپس 4xe دارای طول ۴۵۸۷ میلی‌متر، عرض ۱۹۳۶ میلی‌متر و ارتفاع ۱۶۸۹ میلی‌متر است و فاصله محوری آن به ۲۷۹۵ میلی‌متر می‌رسد. این خودرو با فرم عریض و چهارگوش خود، از خودروهای با طراحی نرم و تخم‌مرغی‌شکل متمایز می‌شود. تسلا مدل وای (Tesla Model Y) با طول ۴۷۵۱ میلی‌متر کشیده‌تر است، اما ارتفاع آن با ۱۶۲۴ میلی‌متر کمتر بوده و در ازای ظاهر مناسب‌تر برای حرکت در بزرگراه، حالت عمودی و آفرودی کامپس را کنار می‌گذارد. فولکس‌واگن آی‌دی.۴ جی‌تی‌ایکس (Volkswagen ID.4 GTX) نیز با طول ۴۵۸۲ میلی‌متر تقریباً هم‌اندازه کامپس است و از نظر اعداد عملکردی، در برابر جیپ حرف چندانی برای گفتن ندارد، اما ظاهر بسیار تهاجمی‌تری دارد. کامپس ۵۱۵ لیتر فضای بار در اختیار سرنشینان قرار می‌دهد که تقریباً هم‌سطح مدل‌های هم‌خانواده در گروه استلانتیس، مانند پژو ای-۳۰۰۸ (Peugeot e-3008) با ۵۲۰ لیتر، قرار می‌گیرد و کمی کمتر از فضای بار ۵۴۳ لیتری آی‌دی.۴ است.

از آنجایی‌که کامپس در گروه استلانتیس از ساختار پایه اس‌تی‌ال‌ای مدیوم مشترکی استفاده می‌کند، تیم مهندسی شاسی مجبور بوده است دو برابر تلاش کند تا این خودرو واقعاً حس یک آفرودر آمریکایی را منتقل کند، نه یک هاچ‌بک فرانسوی که تنها با نصب نشان جیپ و چند قطعه ظاهری، لباس طبیعت‌گردی پوشیده باشد. سیستم تعلیق عقب از نوع مستقل چنداتصالی است و به‌طور ویژه برای مدیریت حرکت چرخ‌ها در مسیرهای نامتوازن تنظیم شده تا هنگام عبور از زمین‌های ناهموار، سرنشینان به این‌سو و آن‌سو پرتاب نشوند. فاصله مناسب از سطح زمین و زوایای قابل‌قبول ورود و خروج نیز به خودرو اجازه می‌دهند از مسیرهای سنگلاخی بالا برود، بدون اینکه بدنه آسیب ببیند. همچنین وجود یک پمپ حرارتی استاندارد باعث می‌شود کابین بدون کاهش شدید برد خودرو گرم بماند.

طراحی ظاهری نیز نسبت به فرم‌های نرم نسل‌های قبلی تغییر اساسی کرده است. جلوپنجره نمادین هفت‌شیاره جیپ همچنان حفظ شده، اما اکنون به یک پوشش آیرودینامیک بسته در بخش جلو تبدیل شده و چراغ‌های جدید تمام‌ال‌ای‌دی ماتریسی (Full-LED Matrix) آن را احاطه کرده‌اند. طراحان جیپ به‌درستی مجموعه چراغ‌ها را در محفظه‌ای مقاوم قرار داده و آن‌ها را در قسمت بالاتری از نمای جلو نصب کرده‌اند تا ماژول‌های حساس روشنایی در برابر سنگ‌ریزه‌ها و سایر موانع مسیرهای آفرود محافظت شوند. در قسمت عقب نیز یک نوار نور ال‌ای‌دی قرمز با طراحی واضح، عرض درِ صندوق را پوشش می‌دهد و قلاب‌های یدک‌کش قرمز و مقاوم نیز ظاهر خشن خودرو را تکمیل می‌کنند.

فضای داخلی کابین طراحی مدرنی دارد و میان فناوری دیجیتال و کاربردپذیری، تعادل مناسبی ایجاد کرده است. نمایشگر لمسی ۱۶ اینچی یوکانکت (Uconnect) از اپل کارپلی (Apple CarPlay) و اندروید اتو (Android Auto) به‌صورت بی‌سیم پشتیبانی می‌کند و یک صفحه آمپر دیجیتال ۱۰ اینچی قابل تنظیم نیز اطلاعات مهم رانندگی را نمایش می‌دهد، بدون اینکه راننده را مجبور کند برای پیدا کردن اطلاعات موردنظر در منوهای پیچیده جست‌وجو کند. اپلیکیشن جدید جیپ نسخه ۲.۰ (Jeep App 2.0) نیز قابلیت کلید دیجیتال را ارائه می‌دهد و امکان قفل و باز کردن خودرو و آماده‌سازی کابین پیش از ورود را مستقیماً از طریق گوشی هوشمند فراهم می‌کند. متأسفانه حساب‌وکتاب‌های اقتصادی شرکت باعث شده امکانات کاربردی مانند دوربین پارک با نمای ۳۶۰ درجه تنها در قالب ارتقای تریم اورلند (Overland) ارائه شوند، اما ارگونومی مناسب، صندلی‌های راحت و دید خوب اطراف خودرو، کامپس را برای ماجراجویی آماده نشان می‌دهند.

دفتر سفارش این خودرو در سراسر اروپا باز شده است و نسخه پرچم‌دار کامپس 4xe با قدرت ۳۷۵ اسب‌بخار، ۵۶۷۰۰ یورو قیمت دارد. این رقم حدود ۱۰ هزار یورو بیشتر از مدل پایه ۷۴ کیلووات‌ساعتی با دیفرانسیل جلو است و نسخه قدرتمند کامپس را در محدوده قیمتی هیوندای آیونیک ۵ ای‌دبلیو‌دی (Hyundai Ioniq 5 AWD) و تسلا مدل وای لانگ رنج (Tesla Model Y Long Range) قرار می‌دهد. در میان محصولات گروه استلانتیس، این کامپس یک نقطه عطف محسوب می‌شود؛ چراکه جیپ سرانجام یک خودروی دو موتوره و مهندسی‌شده در اختیار دارد که می‌تواند به‌خوبی از اعتبار و میراث این برند دفاع کند.

منبع: Arenaev