چه به آفرود علاقهمند باشید و چه به تازگی یکی از بهترین خودروهای آفرودی را با هدف زدن به دل طبیعت خریداری کرده باشید—یا حتی اگر با هر خودرویی که دارید خود را در انتهای یک مسیر آسفالت و ابتدای یک جاده خاکی ببینید—اشتباهات رایجی وجود دارند که بهتر است قبل از شروع ماجراجویی آفرودی خود از آنها دوری کنید. در ادامه با ۵ اشتباه رایجی که افراد هنگام آفرود مرتکب میشوند آشنا میشویم. با اِروموتورز همراه باشید.
به طور کلی، بیشتر اشتباهاتی که در آفرود رخ میدهند ریشه در جزئیات دارند. اکثر ما هر روز سوار خودروهایمان میشویم، بدون حتی یک دور چرخیدن دور ماشین برای چک کردن باد لاستیکها آن را روشن میکنیم و طوری رانندگی میکنیم که انگار بدون ثانیهای تفکر، به مصاحبه استخدام راننده مسابقات ناسکار (NASCAR) دیر رسیدهایم.
خیلی راحت است که چه به عنوان یک فرد مبتدی و چه به عنوان یک آفرودر باسابقه، همین حس راحتی و بیخیالی را با خود به خودروهای آفرودیمان منتقل کنیم. برای گرفتن بهترین نتیجه، ایده خوبی است که از همان ابتدا نگاهی واقعبینانه به اهداف و تواناییهای خود در آفرود داشته باشید.
۱. توقع بیش از حد از خودرو
یکی از نکات اولیه و اساسی، خودرویی است که قصد دارید با آن به آفرود بروید. مطمئناً شما میتوانید با مدل گرانقیمتتر سوبارو اوتبک ۲۰۲۶ (Subaru Outback) به آفرود بروید، همانطور که میتوانید با یک خودروی مخصوص صخرهنوردی (Rock Crawler) به سوپرمارکت محله بروید؛ فقط باید انتظارات خود را با محدودیتهای خودروی خود هماهنگ کرده و بر همان اساس رفتار کنید.
خودروهای آفرود سبک با تجهیزات کارخانهای، بیشتر برای مسیرهای بیابانی دوخطه (پاکوب) و جادههای جنگلیِ پاکسازیشده مناسب هستند. این توانایی محدود ممکن است آنها را از سرسختترین مناطق آفرودی دور نگه دارد، اما هزاران کیلومتر از این نوع مسیرها در سراسر ایران پراکنده شدهاند که به مکانهای فوقالعاده چشمگیری ختم میشوند.
برای لذت بردن از جادههای سختتر، بهتر است با خودرویی رانندگی کنید که بیشتر برای این کار ساخته شده است. باز هم تأکید میشود که باید محدودیتهای خود را بشناسید و تمایل داشته باشید آسیبهای ناشی از عبور از موانع دشوار را بپذیرید.
بسیاری از شاسیبلندها و وانتهای امروزی مجهز به لاستیکهای All-terrain یا چهارفصل هستند که عملکردی بین جادهای و خارج جادهای ارائه میدهند. در حالیکه این لاستیکهای کارخانهای قادرند شما را در جادههای شنی خشک به دل طبیعت ببرند، اما اگر هوای بارانی آن جاده جنگلی را به گلولای تبدیل کند، شاید نتوانند شما را به سلامت به تمدن بازگردانند.
۲. همراه داشتن تجهیزات اشتباه یا نامناسب
یکی از اولین اشتباهاتی که افراد هنگام رفتن به آفرود مرتکب میشوند، همراه داشتن تجهیزات اشتباه یا ناکافی است. در اینجا منظورمان ضریب دندههای سیستم انتقال قدرت نیست (هنوز نه!)؛ بلکه بیشتر درباره وسایلی صحبت میکنیم که امنیت شما را کیلومترها دورتر از هرگونه جاده آسفالتی تضمین میکنند.
در بیشتر موارد، اگر بیش از چند متر از یک جاده مشخصشده فاصله داشته باشید، امداد خودروهای جادهای به شما کمکی نخواهند کرد و خودتان هستید و خودتان! پنچر شدن لاستیک در آفرود بسیار رایج است، اما ما اغلب افرادی را میبینیم که ابزار مناسبی برای تعویض لاستیک در کنار مسیر ندارند. آن جک ظریف و ضعیف داخل صندوقعقب شما (اگر خودروی جدید دنده اتوماتیکتان اصلاً جکی داشته باشد!)، در صورت استفاده در جایی خارج از یک سطح صاف و آسفالت، خطرناک و یا کاملاً بیفایده است. برای تعویض لاستیک پنچر در طول مسیر، بهتر است یک جک آفرودی بلند (Hi-lift Jack) داشته باشید و نحوه کار با آن را بدانید.
همچنین مهم است مطمئن شوید که خودروی شما به نقاط اتصالِ بکسلِ محکم و مقاومی (Recovery Points) مجهز است. اگر گیر افتادید و نیاز بود کسی با خودروی خود شما را بیرون بکشد، بیانصافی است که او را مقصر خسارتهای وارده بدانید. داشتن یک جای مناسب برای متصل کردن تسمه بکسل یا قلاب وینچ، کلید اصلی برای بیرون آمدن ایمن از مخمصه است. صفحات افزایش اصطکاک (Traction Boards)، تسمههای بکسل مخصوص آفرود و وینچهای نصبشده روی خودرو نیز از ارتقاهای تجهیزاتی عالی برای هر خودروی ماجراجویی به شمار میروند.
به عنوان یک نکته جانبی، حمل کردن یک جعبه کمکهای اولیه ساده، مقداری آب آشامیدنی، تنقلات و یک کاپشن اضافی (یا حتی یک دست لباس تعویضی) در هر خودرویی که برای کارهایی فراتر از سفرهای درونشهری استفاده میشود، ایده بسیار خوبی است. این اقلام در آفرود از اهمیت ویژهای برخوردارند، زیرا دسترسی به مایحتاج اولیه به دلیل مسافت یا شرایط زمین اغلب بسیار دشوارتر است.
۳. عدم برنامهریزی پیش از حرکت
زمانی که خودروی ما به تجهیزات مناسب برای سفر آفرودی مجهز شد، نوبت به برنامهریزی میرسد. چند فاکتور وجود دارد که باید قبل از شروع اولین ماجراجویی آفرودی خود به یاد داشته باشید: کجا میرویم؟ با چه کسانی میرویم؟ و چه زمانی انتظار داریم برگردیم؟
اصلاً ایده خوبی نیست که به تنهایی به آفرود در دل طبیعت بکر بروید. پیدا کردن مناطقی که آنتندهی موبایل ندارند کار راحتی است و تحت فشار قرار دادن خودرو تا مرز تواناییهایش در مسیرهای آفرودی میتواند منجر به خرابی ماشین یا صرفاً گیر کردن آن شود. اگر تنها میروید، حتماً جزئیات سفر خود را به یک نفر اطلاع دهید تا اگر نتوانستید خودتان برگردید، بتواند برای شما کمک بفرستد.
برنامهریزی با ترک جاده آسفالت تمام نمیشود. اگر در یک پارک آفرود اختصاصی هستید، مسیرها معمولاً درجهبندی شدهاند و نقاط خطرناک روی نقشه مشخص هستند. اما در طبیعت بکر، این خود شما هستید که باید تصمیم بگیرید آیا خودتان و ماشینتان توانایی عبور از یک مانع خاص را دارید یا خیر. یکی از بزرگترین اشتباهاتی که آفرودرها، بهویژه افراد کمتجربهتر، مرتکب میشوند این است که بدون درک کامل از اینکه چه چیزی در انتظارشان است، بیمحبا «دل را به دریا میزنند».
مطمئناً گاز دادن و رد شدن از آب در محل تلاقی یک رودخانه یا بالا و پایین رفتن از یک شیب تند بسیار هیجانانگیز است. با این حال، اگر بستر رودخانه ناگهان به چالهای عمیقتر از ارتفاع خودروی شما ختم شود یا صخرهای تیز در بالا یا پایین آن شیب فتحشده وجود داشته باشد، میتواند فاجعه بیافریند. اگر از ادامه مسیر مطمئن نیستید، ارزشش را دارد که پیاده شوید و از یک نقطه دید مناسب نگاه کنید تا ببینید با چه چیزی مواجه هستید.
۴. خطای راننده
یکی از بهترین مزایای سفر آفرودی به همراه حداقل یک نفر دیگر، داشتن یک راهنما یا «اسپاتر» (Spotter) است تا هنگام عبور از موانع سخت به شما فرمان دهد. از روی صندلی راننده، دیدن سنگها، چالههای عمیق، تنه درختان و سایر موانع در طول مسیر بسیار دشوار است. اشتباه بزرگی که رانندگان در آفرود مرتکب میشوند این است که یا کسی را به عنوان اسپاتر انتخاب نمیکنند یا بدتر از آن، راهنماییهای او را نادیده میگیرند.
خطای راننده همچنین ناشی از حواسپرتی و عدم تمرکز است. بسیاری از مردم برای لذت بردن از مناظر به آفرود میروند. علاوه بر این، حرکت کند در مسیرهای آفرودی و رانندگی با دنده سنگین یا خودروهایی که به سیستم «کنترل حرکت در دشت و صحرا» (Trail Control) تویوتا یا موارد مشابه مجهز هستند، باعث میشود تماشای مناظر حتی در حین رانندگی بسیار آسان شود.
در نهایت، غرور باعث میشود رانندگان آفرود مرتکب اشتباهاتی شوند که در غیر این صورت قابل اجتناب بودند. بیشتر مسیرهای آفرودی دارای راههای میانبر (Bypass) هستند که موانع سخت را دور میزنند. برخی خودروها مسیر آسان را انتخاب میکنند و برخی دیگر مسیر سخت را؛ بدانید که هیچ خجالتی در شناخت محدودیتهای خود وجود ندارد.
۵. عدم درک اصول پایه آفرود
اشتباه رایج دیگری که رانندگان مرتکب میشوند، استفاده نکردن از دنده سنگین خودرو است. بیشتر شاسیبلندها و وانتهای دودیفرانسیل (4WD) دارای حالت 4L یا همان دنده سنگین در جعبه دنده کمکی خود هستند. قرار دادن ماشین در حالت دنده سنگین، سیستم چهار چرخ متحرک خودرو را مانند حالت دنده سبک (4-High) درگیر میکند، با این تفاوت که ضریب دندهها بسیار سنگینتر میشود. این کار به خودرو اجازه میدهد تا با سرعت بسیار کمتر در دور موتورهای بالاتر حرکت کند؛ جایی که موتور قدرت بیشتری دارد و احتمال خاموش شدن آن کمتر است.
کم کردن باد لاستیکها (Airing down) هنگام آفرود، یکی دیگر از کارهای بسیار مفید است. فشارهای پایینتر لاستیک به تایر اجازه میدهد تا سطح تماس بزرگتری با زمین ایجاد کند و باعث میشود آجها و دیوارههای جانبی لاستیک انعطافپذیرتر شوند. تمام این موارد باعث افزایش اصطکاک (کشش) شده و به کاهش احتمال سوراخ شدن یا پنچری لاستیک کمک میکند. اینکه چه مقدار باد لاستیک را کم کنید به نوع لاستیک، روش نصب آن روی رینگ و زمینی که احتمالاً با آن مواجه میشوید بستگی دارد، اما معمولاً فشاری بین ۱۰ تا ۲۰ درصد (یا ۱۰ تا ۲۰ پوند بر اینچ مربع – psi) کمتر از حد نرمال توصیه میشود.
آداب و فرهنگ آفرود (Trail Etiquette) حوزه دیگری است که افراد در آن مرتکب اشتباه میشوند. برخی از اصول ساده هستند، مثل آشغال نریختن و ماندن در جادهها و مسیرهای مشخصشده. برخی دیگر ظریفتر هستند: حق تقدم را به خودروهایی که در حال بالا آمدن از سربالایی هستند و تمام وسایل نقلیه غیرموتوری بدهید.
منبع: Slashgear